Bệnh sốt vàng thuộc nhóm A trong Luật Phòng, chống bệnh truyền nhiễm.
Đặt Điểm Của Bệnh
Bệnh nhân có dấu hiệu:
- Sốt cao, khởi phát đột ngột.
- Kèm rét run, đau đầu, đau cơ toàn thân, mặt đỏ xung huyết, buồn nôn và nôn.
- Mạch chậm và yếu không tương xứng với tăng thân nhiệt.
- Có vàng da nhẹ, bạch cầu máu ngoại vi giảm.
Tác Nhân Gây Bệnh
- Tên tác nhân: vi rút sốt vàng (Yellow fever virus), họ Flaviviridae, giống Flavivirus, nhóm vi rút Arbo.
- Hình thái: vi rút mang cấu trúc di truyền ARN sợi đơn, dương 10,9 kb; hạt vi rút có hình cầu dài, kích thước nhỏ (đường kính 40 – 60 nm), có vỏ cấu trúc lipoprotein 2 lớp màng và nucleocapsid cấu trúc glycoprotein.
- Khả năng tồn tại ở môi trường: Vi rút có khả năng tồn tại và nhân lên trong tế bào của nhiều loài muỗi.
- Khi ra khỏi cơ thể nhìn chung sức đề kháng kém.
Đặc điểm dịch tễ học
Bệnh thường phát sinh vào mùa mưa, khí hậu nóng (nhiệt độ trung bình tháng trên 200C). Là giai đoạn phát triển mạnh của loài muỗi Aedes. Ở khu vực bệnh lưu hành, mọi chủng người đều có thể nhiễm vi rút sốt vàng. Song nhóm người có nguy cơ cao hơn với bệnh là trẻ em và những người có nghề nghiệp phải thường xuyên phơi nhiễm cho muỗi tấn công đốt hút máu.
Nguồn truyền nhiễm
Các loài muỗi Aedes và muỗi rừng ưa máu khác có vai trò là ổ chứa lâu dài của vi rút sốt vàng trong thiên nhiên.
- Thời gian ủ bệnh: Từ 3 đến 6 ngày, có thể kéo dài hơn.
- Thời kỳ lây truyền: Bệnh nhân sốt vàng có thể làm lây truyền bệnh từ trước khi sốt một vài ngày và sau sốt 3-7 ngày.
- Muỗi Aedes aegypti sau khi hút máu có nhiễm vi rút sốt vàng sẽ trở thành nguy hiểm trung bình 9-12 ngày, sau đó có khả năng truyền bệnh suốt đời.
Phương thức lây truyền
Bệnh lây theo đường máu do côn trùng đốt và hút máu người và động vật nhiễm bệnh, sau đó đốt, hút máu và truyền vi rút cho người lành. Loài muỗi Aedes được coi là véc tơ chính của vi rút sốt vàng, đồng thời cũng là ổ chứa mầm bệnh
Nguyên Tắc Điều Trị
Bệnh sốt vàng hiện chưa có thuốc đặc trị, vì vậy điều trị theo các nguyên tắc:
- Phát hiện, chẩn đoán đúng bệnh; điều trị sớm;
- Tập trung chủ yếu điều trị triệu chứng như giảm sốt, giảm đau, chống xuất huyết; chống suy gan, thận; trợ tim mạch, chống dị ứng;
- Chỉ dùng kháng sinh khi có biểu hiện bội nhiễm vi khuẩn; hạn chế tối đa các biến chứng muộn.
Phòng ngừa
Áp dụng các biện pháp kiểm dịch và diệt côn trùng bắt buộc.
Xử lý vệ sinh môi trường, giảm bớt ổ sinh sản, phát triển của muỗi
Kết hợp phun hóa chất diệt muỗi (phun dạng ULV, phun nhắc lại sau 1 tuần),tập trung vào khu vực muỗi Aedes truyền bệnh có thể trú đậu và sinh sản.
